De Vitale dokter

Wat

“Een vitale dokter, is een betere dokter”.

Om goed en plezierig te kunnen werken, ook op de lange termijn, is het voor artsen van belang dat ze goed zorgen voor hun vitaliteit, oftewel hun wel-zijn. Onderzoek laat bovendien zien dat vitaliteit een positieve factor is in het bieden van een goede kwaliteit van zorg.

De vitaliteit van artsen kan onder druk staan door veeleisende en continu veranderende werkomstandigheden, zoals een hoge werklast, administratieve en/of emotionele lasten. De COVID-19 pandemie deed en doet een extra beroep op de vitaliteit van artsen.

Het VITA instrument brengt voor een (vak)groep in kaart hoe het met de vitaliteit van de leden is gesteld en wat de invloed van enkele omgevings- en individuele factoren is op de ervaren vitaliteit. 

De VITA is gebaseerd op het welzijnsmodel van de Amerikaanse Stanford Universiteit.
De meting brengt 4 domeinen in kaart, de ervaren vitaliteit en de drie hierop van invloed zijnde factoren: de cultuur van welzijn, de organisatie van de klinische praktijk en individuele veerkracht. Voor de beïnvloedende factoren wordt gemeten
hoe ze worden gepercipieerd en of er ruimte bestaat om ze te bespreken.   

Vitaliteit van artsen is een vanzelfsprekend onderdeel (geworden) van de professionaliteit van medisch specialisten en a(n)ios. In de medische vervolgopleidingen wordt hiervoor expliciet aandacht gevraagd, o.a. in de (instellings)visitaties. Veel ziekenhuizen hebben al een aanbod ontwikkeld voor specialisten en a(n)ios die willen of moeten werken aan de verbetering van hun vitaliteit. Om dat aanbod beter aan te laten sluiten op de vitaliteitsbehoeften van de (leden van de) groep, kan het behulpzaam zijn eerst een VITA meting te doen.

Evaluatie vindt plaats op basis van webbased vragenlijsten. Alle artsen van een vakgroep en/of a(n)ios groep vullen een vragenlijst in. De vragenlijst bestaat uit 45 korte stellingen die kunnen worden gescoord. Het invullen kost slechts enkele minuten. Er is ruimte om de scores toe te lichten. Het invullen van de vragenlijsten is volledig geautomatiseerd binnen het Perito Professional Performance platform. Het resultaat is één VITA-rapport per afdeling. Indien zowel medisch specialisten als a(n)ios een vragenlijst hebben ingevuld worden de resultaten van de beide groepen separaat teruggekoppeld.

De VITA is speciaal ontwikkeld voor artsen: medisch specialisten, aios en anios kunnen er gebruik van maken. Elke arts vult een vragenlijst in.

Deelname aan de VITA is anoniem voor alle deelnemers. In het VITA rapport worden de resultaten voor medisch specialisten en a(n)ios separaat gerapporteerd, mits er voldoende respondenten per groep hebben geparticipeerd. Alleen het aantal artsen dat de vragenlijst heeft ingevuld wordt vermeld. Andere gegevens, zoals geslacht of jaar van opleiding/RGS-registratie worden niet vermeld in het rapport; deze gegevens geanonimiseerd en mogelijk voor wetenschappelijk onderzoek gebruikt

Na afloop van de vooraf afgesproken meetperiode wordt het VITA rapport geautomatiseerd gegenereerd. Het rapport kan worden gedownload door de ‘beheerder’ van de meting, meestal – afhankelijk van de organisatie – een vakgroepsvoorzitter, opleider of afdelingshoofd.

De VITA meting is ontwikkeld naar het welzijnsmodel van de Stanford Universiteit, CA, USA. Voor de operationalisatie van de beïnvloedende factoren is er waar mogelijk gebruik gemaakt van wetenschappelijk gevalideerde constructen. De meting van de perceptie van de welzijnsconstructen is aangevuld met inventariserende vragen over hoe thema’s zijn ingebed in de afdeling of praktijk. De VITA meting is voor Nederlandse artsen ontwikkeld door de onderzoeksgroep Professional Performance & Compassionate Care (Amsterdam UMC), met input van medisch specialisten.